Διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας

Από τα τρία βιβλία του Θανάση Νάκα με τίτλο "Γλωσσοφιλολογικά", εκδ. Παρουσία

Η γλώσσα του δοκιμίου

Το δοκίμιο ακολουθεί μία γραμματική πιο λόγια που διέπει συχνότερα τον επιστημονικό λόγο. Χρησιμοποιούνται δηλαδή περισσότερες εκφράσεις του τύπου "απεναντίας, αρχικά, τελικά, εξάλλου, συνεπώς" κτλ καθώς και μόρια και εκφράσεις που δηλώνουν τη στάση του σ απέναντι στα λεγόμενά του:"πιθανώς, βεβαίως, ενδεχομένως, σίγουρα" κτό. Η παρουσία τέτοιων εκφράσεων μέσα στα κείμενα έχει την...

Διδακτική της Γλώσσας

1. Πώς αντιμετωπίζεται η πολιτισμική αποστέρηση από τον Hoyles;

Πολιτιστική αποστέρηση είναι το αποτέλεσμα της διαφορετικής αφετηρίας από την οποία ξεκινάνε τα παιδιά των διάφορων κοινωνικών τάξεων στις δυτικές κοινωνίες, σε σχέση με την μάθηση.

Αντισταθμιστική εκπαίδευση είναι η προσπάθεια για την "εξομάλυνση" αυτής της "κοινωνικής αδικίας".

Ο Hoyles στέκεται κριτικά απέναντι στις έννοιες της πολιτιστικής αποστέρησης και της αντισταθμιστικής εκπαίδευσης για τους εξής λόγους:

Η διδακτική των μαθημάτων στα ολιγοθέσια σχολεία

Ιωάννη Λαζαρίδη Σχολ. Συμβούλου Π.Ε
 Επιμέλεια Διον.Κ.Παρούτσας  

Ι. Το πρόβλημα

Στα ολιγοθέσια λειτουργούν όλες οι τάξεις του δημοτικού σχολείου αλλά δεν υπάρχουν αντίστοιχοι για κάθε τάξη δάσκαλοι, γιατί δεν συμπληρώνεται ο απαραίτητος αριθμός μαθητών συνολικά κατά τάξη. Με βάση τον αριθμό των φοιτώντων μαθητών, ορίζεται και ο αντίστοιχος αριθμός δασκάλων. Οι τάξεις συνενώνονται σύμφωνα με την πνευματική συγγένεια των μαθητών αποτελούν ομάδες τάξεων, διδάσκει ένας δάσκαλος και το σχολείο λαμβάνει την ονομασία του (πενταθέσιο, τετραθέσιο, τριθέσιο, διθέσιο, μονοθέσιο) από τον αριθμό των δασκάλων του.

Με την παραπάνω κατάσταση γεννάται ένα σοβαρό πρόβλημα για τον δάσκαλο που έχει στην αίθουσα δύο ή παραπάνω τάξεις και ένα ή περισσότερα συνδιδασκόμενα τμήματα και οφείλει να διδάσκει όλα τα μαθήματα του προγράμματος σε χρόνο ίσο με τον διαθέσιμο στα πλήρη σχολεία. Ιδιαίτερα, για τον δάσκαλο του μονοθέσιου σχολείου, το πρόβλημα είναι πολύ σοβαρό, γιατί, έχοντας στην αίθουσα μαθητές όλων των τάξεων, οφείλει να διδάσκει ολόκληρη την ύλη σε όλες τις τάξεις μόνος του και στον συνηθισμένο για όλα τα σχολεία χρόνο ημερήσιας εργασίας και να εξασφαλίζει γόνιμη απασχόληση, όλη τη μέρα σε όλους τους μαθητές.

Η πειθαρχία στην τάξη - Συμβουλές προς ναυτιλλόμενους

Αν πριν από κάμποσα χρόνια (1989-90), όταν ξεκινούσα την καριέρα μου στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με ρωτούσε κάποιος ποιο πίστευα ότι θα ήταν το σημαντικότερο πρόβλημα που θα είχα να αντιμετωπίσω, ποτέ μα ποτέ δεν θα του απαντούσα "η πειθαρχία της τάξης". Είχα τόσο μεγάλη εμπιστοσύνη στην ικανότητά μου για διαπροσωπικές σχέσεις, στην γνώση που απόκτησα διαβάζοντας ένα σωρό "ψυχολογίες" και στην υπερβολική αγάπη προς το "λειτούργημα" ΚΑΙ τα παιδιά, ώστε κάτι τέτοιο μου φαινόταν εντελώς αδιανόητο· στην πραγματικότητα ήταν!

Εν τούτοις, την επόμενη κιόλας χρονιά, τα φτερά μου ψαλιδίστηκαν απότομα. Είχα προλάβει να δω μαθητές της Τετάρτης να ανεβαίνουν στα θρανία και να ουρλιάζουν χωρίς να κατεβαίνουν με τίποτα. Είχα αποτύχει να τα μάθω έστω και μια λέξη Αγγλικά (γιατί τα πρώτα τρία χρόνια δούλεψα ως αναπληρωτής με το Proficiency που έχω διδάσκοντας σε -πιλοτικά τότε- δημοτικά). Και τελικά "πέτυχα" να ακούσω κι ένα "άει γ..." από μαθητή της Πέμπτης!!!

Από την άλλη -νέος ων και ευειδής- κατάφερα να με ερωτευτούν τα μισά κοριτσάκια της Έκτης,

Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

 Το παραδοσιακό σχολείο είχε τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Συγκεντρωτισμό – Αυταρχικότητα

2. Χρήση ποινών – αμοιβών

3. Συσσώρευση γνώσεων

4. Φρονιματιστικό προσανατολισμό

 Σε αντιπαράθεση με αυτό ήρθε το κίνημα της ΝΕΑΣ ΑΓΩΓΗΣ στις αρχές του 20ου αιώνα για να υπάρξει ένα μικρό πισωγύρισμα στα 1970 με το Back to Basics (3R), χωρίς όμως θεωρητικό υπόβαθρο, απλά συντηρητικές θέσεις.

Επειδή το κίνημα είναι ξεκάρφωτο, δημιουργήθηκε επιστημονικά τεκμηριωμένο το κίνημα της Αποτελεσματικής Διδασκαλίας το οποίο υποστηρίζει ότι ο δάσκαλος έχει μεγάλα περιθώρια παρέμβασης ενάντια στην κοινωνική δυναμική που καθορίζει το ποια παιδιά θα προκόψουν και ποια όχι. Κύριος εκφραστής είναι εδώ ο Τριαλιανός, έξω οι Brookover, Martimor κλπ. Βγάζουν και περιοδικό «School of effectiveness and School of improvement».

Από τη ΝΕΑ ΑΓΩΓΗ, προέκυψαν οι εξής δύο θεωρίες:

α. ομαδοσυνεργατική διδασκαλία (Vygotsky)

β. Κριτική Σκέψη που χωρίζεται σε

 1. Γενική Παιδεία

 2. Ειδικά μαθήματα γνωστικών Δεξιοτήτων

Για την ομαδοσυνεργατική διδασκαλία θα μιλήσουμε παρακάτω.

 ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

 Πρωταρχική αποστολή του Σχολείου η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Τον πρότεινε ο Dewey στις αρχές του αιώνα αλλά παραμερίστηκε με την επικράτηση του μπιχεβιορισμού με αποτέλεσμα να αγνοηθεί η εσωτερική προσπάθεια του μαθητή. Με την επικράτηση της Γνωστικής Ψυχολογίας επανήλθε στο προσκήνιο. Παράλληλα και με την αποτυχία του “back toy basics”, αναπτύχθηκε το κίνημα της Κριτικής Σκέψης.